تئاترخیابانی یا (Street performance) گونه‌ای از هنرهای نمایشی است که‌ از متن اقشار مختلف اجتماع برخاسته و با توجه به انگیزه‌های بروز و ظهور آن، همواره کارکردهای مختلفی از جمله اصلاح رفتارهای اجتماعی داشته و خالقان و بازیگران این عرصه با زبان هنری خود بایدها و نبایدهای زندگی بشری را به فراخور فهم مردم کوچه و بازار بیان کرده‌اند. در تئاتر خیابانی ؛ بازیگر به دور از تمامی عناصر دست و پاگیر صحنه‌ای در تلاش است تا مخاطب خود را نسبت به موضوعی خاص به هیجان و گاه به تفکر و تعمق در آن مساله وا دارد.(۱)


امروزه در جهان از تئاتر خیابانی برای جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی و اخلاقی استفاده بهینه‌ای می‌شود، اما هنوز در ایران به تعریف جامعی از این گونه نمایشی نرسیده‌ایم و نظرات در میان الگو قرار دادن نمایش‌های فضای باز سنتی ایرانی و تکنیک های رایج در تئاتر خیابانی جهان در مجادله است (۲)

پس از پایان جنگ تحمیلی اجراهایی از تئاتر خیابانی در ایران داشتیم تا اینکه تئاتر خیابانی در سال ۱۳۷۳ به جشنواره تئاتر فجر پیوست تا نگاه جدی تری در ایران به آن شود.(۲)

آنچه که بسیاری از کارشناسان هنر نمایش بر آن تاکید دارند آنست که تئاتر خیابانی باید به مسایل روز بپردازد و یک جریان غیرقابل محدود نمودن می باشد که در صورت تعیین موضوعی قطعی به آن و یا اعلام مکانی از پیش تعیین شده برای اجرای نمایش؛ از صورت حقیقی خود خارج می‌شود و دیگر نام تئاتر خیابانی برای آن تعریف نمی‌شود.
اما با این وجود موسسات و مراکز شناسنامه دار فرهنگی و هنری برای دوری جستن از بی نظمی های احتمالی، و حفظ انسجام جامعه طبق نظر و هماهنگی با اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و اداره اماکن نیروی انتظامی در این عرصه ورود می کنند.

روزهای پایانی سال ۹۶ و روز درختکاری بود که ایده برگزاری نمایش خیابانی با موضوع حفاظت از محیط زیست و درختان به ذهنم ریشه دواند و کم کم به واقعیت نزدیک گردید.
درخواست را برای روز ۷ فرودین ۱۳۹۷( ۲۷ مارس) روز جهانی تاتر به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامیِ استان گیلان تقدیم نمودم و با هماهنگی گروه تاتر همزاد و مسولین نمایش در اداره کل استان موفق به کسب مجوز نمایش آیینی گیلدخت به کارگردانی خانم آرزو علیپور و ایده و طرح خانم نگار نادری که موفق به کسب جوایز برجسته ای  در جشنواره های فجر و بین المللی مریوان شده بود، شدم.
مجوز اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، در حالی قابلیت اجرا دارد که با اداره اماکن نیروی انتظامی شهرستان محل اجرا ( میدان شهرداری رودسر) هماهنگی و تایید ‌شده باشد. متاسفانه بدلیل بی سابقه بودن و تجربه نشدن این طرح در این مکان که در مرکز شهر واقع گردیده ، اجرای آن تایید نهایی نگردید و با توجه به مصادف شدن با تعطیلات نوروزی و ارجاع درخواست موسسه به استانداری گیلان، سرانجام مجوز اجرا از طرف استاندار گیلان برای روز های ۱۶ و ۳۰ فرودین صادر گردید اما روز ۱۵ فرودین بدستم رسید که طبیعی بود که نیاز به تبلیغ و اطلاع رسانی داشتیم پس روز ۳۰ فرودین را برای اجرا انتخاب نمودیم و با هماهنگی نیروی انتظامی و اماکن، و شهرداری رودسر ؛ بنری در محل تعیین شده اجرا نصب نمودیم و در فضای مجازی نیز به اطلاع رسانی پرداختیم.
خوشبختانه استقبال بسیار خوبی از این نمایش به عمل آمد که نشانگر غنای فرهنگی نهفته رودسر است که می بایست قدردانش بود و می توان با برنامه ریزی و پی گیری فعالین عرصه هنر، و همچنین بستر سازی لازم از طرف مسولین شهری از تاثیرات اجتماعی آن نیز بهره برد.
تاثیرات مثبت اجتماعی از نمایش خیابانی زمانی رو خواهد شد که تداوم یابد و جهت استمرار ، لازم است که دیگر مراکز فرهنگی نیز پیگیری نمایند.
اجرای نمایش خیابانی، بدون حضور اسپانسر و حامیان مالی تکرار پذیر نخواهد بود و جا انداختن این واژه و همراه نمودن فعالین اقتصادی رودسر، تلاش دیگری می طلبد که خود قصه دراز دیگری است!
آنچه در اجرای این نمایش مشاهده نمودیم ‌عدم ترمیم طراحی و معماری های اشتباه و غیر کارشناسی در میدان اصلی شهر رودسر است ( حداقل می توان از دو حوضچه ناهمگون و فرسوده نام برد) که صرفا چشم بیننده و روح رهگذران را آزار می دهد و در صورت رفع آن از طرف شهردار ی؛ می تواند محیطی مناسب، باز ، و همیشگی برای استراحت شهروندان و همچنین در برگزاری چنین برنامه های فرهنگی و هنری بکار آید.

*دکتر سید محمد علی رییسیان” مدیر مسئول موسسه فرهنگی و هنری ره پویان اندیشه و هنر”

(۱) اجرای خیابانی ، ویک پدیا
( ۲) نگاهی به اجرای تئاتر خیابانی در ایران ، میلاد حسن نیا